6 điểm thay đổi quan trọng của Luật đất đai 2024 sẽ áp dụng

Ngày 18/1/2024, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Đất đai 2024 (sửa đổi) với nhiều thay đổi quan trọng. Dưới đây là 6 điểm mới nổi bật giúp cải thiện quản lý và sử dụng đất đai, đảm bảo công bằng và minh bạch trong các quy trình liên quan.

1. Luật Đất đai đổi mới quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

Luật Đất đai (sửa đổi) đã cải tiến quy trình lập quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất, với mục tiêu tăng cường sự công khai và minh bạch. Các quy hoạch quốc gia, quy hoạch sử dụng đất, và các quy hoạch ngành có liên quan phải đảm bảo tính đồng bộ, thúc đẩy lẫn nhau nhằm phát triển bền vững.

• Công khai lấy ý kiến người dân: Công tác lập quy hoạch sử dụng đất sẽ có sự tham gia của người dân, đảm bảo quy hoạch phản ánh đúng nhu cầu và nguyện vọng cộng đồng.
• Quyền sử dụng đất trong vùng quy hoạch: Trong các khu vực đã có quy hoạch sử dụng đất nhưng chưa có kế hoạch sử dụng đất hằng năm của cấp huyện, người sử dụng đất vẫn được tiếp tục sử dụng và thực hiện các quyền của mình.
• Phân cấp cho địa phương: Các địa phương được phân cấp trong việc xác định các chỉ tiêu quy hoạch, giúp chủ động trong phát triển kinh tế – xã hội theo nhu cầu địa phương.

2. Thu hồi, bồi thường, hỗ trợ tái định cư

Luật Đất đai mới quy định rõ ràng về thu hồi đất, bồi thường, và hỗ trợ tái định cư để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia và cộng đồng.

• 31 trường hợp thu hồi đất cụ thể: Quy định cụ thể về trình tự, thủ tục thu hồi đất để phát triển kinh tế xã hội vì lợi ích quốc gia công cộng với nhiều điểm mới, bảo đảm dân chủ, khách quan, công khai, kịp thời và đúng quy định của pháp luật; vì lợi ích chung của cộng đồng và vì sự phát triển bền vững. Nhà nước thu hồi đất cho các dự án công cộng, trụ sở cơ quan nhà nước, và công trình sự nghiệp với các quy định chi tiết, đảm bảo tính dân chủ, công bằng và minh bạch.
• Bồi thường, tái định cư trước khi thu hồi đất: Quá trình thu hồi đất phải có sự tham gia của người dân, đảm bảo nguyên tắc công khai, dân chủ, và người có đất bị thu hồi phải được bồi thường trước khi thu hồi.

3. Giao đất, cho thuê đất chuyển mục đích sử dụng

Luật mới đưa ra các quy định chi tiết về giao đất, cho thuê đất, và chuyển đổi mục đích sử dụng đất nhằm đảm bảo quyền lợi người sử dụng và minh bạch trong các giao dịch.

• Đấu giá và đấu thầu đất: Các trường hợp giao đất phải thông qua đấu giá hoặc đấu thầu, ngoại trừ một số trường hợp cụ thể. Việc cho thuê đất trả tiền một lần cho cả thời gian thuê cũng được quy định rõ ràng, bám sát tinh thần của Nghị quyết 18 của Trung ương.
• Phân cấp quyền chuyển mục đích sử dụng đất: Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ và các loại đất đặc dụng, giúp địa phương chủ động hơn trong phát triển kinh tế.

4. Đẩy mạnh phân cấp phân quyền

Luật Đất đai sửa đổi nhấn mạnh việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn, đồng thời nâng cao trách nhiệm của địa phương trong việc quản lý đất đai, giảm thiểu thủ tục hành chính và tăng cường kiểm tra, giám sát từ Trung ương.

• Giảm trung gian, đẩy mạnh cải cách hành chính: Luật giảm đầu mối trung gian trong giao đất, cho thuê đất tại các khu kinh tế, khu công nghệ cao, và cảng hàng không, giúp quá trình thực hiện nhanh chóng, thuận tiện và minh bạch hơn.
• Đơn giản hóa thủ tục hành chính: Việc chuyển mục đích sử dụng đất, quyết định giá đất và thu hồi đất đều được tinh giản thủ tục, mang lại sự thuận tiện cho người dân và doanh nghiệp trong các giao dịch liên quan đến đất đai.

5. Chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số

Luật Đất đai mới dành sự quan tâm đặc biệt đến đồng bào dân tộc thiểu số với các chính sách hỗ trợ đất đai phù hợp, giúp cải thiện điều kiện sống và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội vùng dân tộc thiểu số.

• Bảo đảm đất sinh hoạt cộng đồng: Luật quy định rõ các chính sách về đất sinh hoạt cộng đồng, giao đất và cho thuê đất đối với đồng bào dân tộc thiểu số thiếu đất ở và đất sản xuất, đảm bảo quyền lợi và an sinh xã hội.
• Hỗ trợ đất đai cho đồng bào thiểu số: Cơ quan Nhà nước có trách nhiệm xây dựng và thực hiện các chính sách hỗ trợ đất đai cho đồng bào dân tộc thiểu số, với nguồn lực và quỹ đất được bảo đảm.

6. Điều tra cơ bản đất đai

Một trong những điểm mới của Luật Đất đai sửa đổi là việc quy định điều tra cơ bản đất đai, đánh giá tiềm năng và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai thống nhất.

• Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai tập trung: Dữ liệu đất đai sẽ được xây dựng đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý, quy hoạch, và sử dụng đất hiệu quả.
• Đánh giá tiềm năng đất đai: Điều tra cơ bản về đất đai sẽ giúp xác định tiềm năng đất đai, hỗ trợ cho việc lập quy hoạch và quản lý tài nguyên đất đai một cách bền vững.

Kết Luận

Luật Đất đai (sửa đổi) 2024 mang đến nhiều thay đổi quan trọng nhằm cải thiện công tác quản lý đất đai, đảm bảo quyền lợi cho người sử dụng đất và thúc đẩy sự phát triển bền vững. Các điểm mới trong quy hoạch, thu hồi đất, giao đất, và hỗ trợ cho đồng bào dân tộc thiểu số là bước tiến lớn, đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.